{"pagetype":"geschichtsseite","meta":{"description":"Geschäftsordnungsgesetz, Änderung (3232/A)","generationTime":"Thu Aug 13 19:10:10 UTC 2026","keywords":"\"Erste Lesungen\", \"Geschäftsordnung des Nationalrates\"","lang":"de","title":"Geschäftsordnungsgesetz, Änderung (3232/A) | Parlament Österreich","openGraph":{"image":"https://www.parlament.gv.at/static/img/og.png","title":"Geschäftsordnungsgesetz, Änderung | Parlament Österreich","description":"3232/A"},"scripts":[],"styles":[]},"content":{"breadcrumbs":[{"title":"Start","url":"/"},{"title":"Gesetzesinitiativen","url":"/recherchieren/gegenstaende/gesetzesinitiativen/"},{"title":"Nationalrat - XXVII. GP","url":"/recherchieren/gegenstaende/gesetzesinitiativen/?GP=XXVII"},{"title":"Selbständiger Antrag","url":"/recherchieren/gegenstaende/gesetzesinitiativen/?GP=XXVII&RGES=A"},{"title":"3232/A"}],"type":"Selbständiger Antrag","sntype":"Selbständiger Antrag","title":"Geschäftsordnungsgesetz, Änderung","zitation":"3232/A","description":"Antrag der Abgeordneten Mag. Wolfgang Gerstl, Mag. Jörg Leichtfried, Mag. Philipp Schrangl, Mag. Agnes Sirkka Prammer, Dr. Nikolaus Scherak, MA, Kolleginnen und Kollegen betreffend ein Bundesgesetz, mit dem das Geschäftsordnungsgesetz 1975 geändert wird","gp_code":"XXVII","ityp":"A","inr":3232,"doktyp":"A","update":"2026-08-13T21:10:10","nr_gp_code":"XXVII","intranet":"N","group":"1","deleted":false,"einlangen":"2023-03-01T00:00:00","history_ind":2,"vhg_fertig":"J","vhg_fertig_docs":"J","process":"J","statementsstate":"0","approvalstate":"9 Keine Zustimmung bei dem Doktyp \"A\" möglich","statements":{"new":0,"documents":[{"title":"Gesetzestext (Arbeitsdokument ParlDion)","documents":[{"link":"/dokument/XXVII/A/3232/fname_1543191.pdf","type":"PDF"},{"link":"/dokument/XXVII/A/3232/fnameorig_1543191.html","type":"HTML"}]},{"title":"Geändert im Plenum","documents":[{"link":"/dokument/XXVII/BNR/736/fname_1565536.pdf","type":"PDF"},{"link":"/dokument/XXVII/BNR/736/fnameorig_1565536.html","type":"HTML"}]}],"filter":{"rendertype":"filter","data":{"type":"FILTER","resultLayout":"TABLE","hasForm":true,"hasList":true,"label":"Stellungnahmen","pagesize":20,"definition":{"bez":"FP_142_vhg","listeId":142,"params":{"BEZUG_GP_CODE":["XXVII"],"BEZUG_ITYP":["A"],"BEZUG_INR":[3232]},"fixedParams":{"BEZUG_GP_CODE":["XXVII"],"BEZUG_ITYP":["A"],"BEZUG_INR":[3232]},"hideDimensions":["BEZUG_GP_CODE","BEZUG_ITYP","BEZUG_INR"],"hideColumns":["16","17"],"sortrnr":5,"ascDesc":"DESC"}}}},"status":{"number":5,"description":"kein Mitwirkungsrecht des Bundesrats<br>Beschlossen im Nationalrat <a href=\"/gegenstand/XXVII/BNR/736\">736/BNR</a>, Dafür: ÖVP, SPÖ, FPÖ, GRÜNE, NEOS, dagegen: -","bgbllinks":[{"title":"Bundesgesetzblatt I Nr. 54/2023","link":"http://www.ris.bka.gv.at/Dokument.wxe?Abfrage=BgblAuth&Dokumentnummer=BGBLA_2023_I_54","type":"DEFAULT"},{"title":"Kunsttext","link":"http://www.ris.bka.gv.at/Ergebnis.wxe?Abfrage=Bundesnormen&Kundmachungsorgan=BGBl.+I+Nr.&Kundmachungsnummer=54%2f2023&Suchworte=&ReturnUrl=%2fSuchen.wxe%3fQueryID%3dBundesnormen","type":"DEFAULT"}]},"progress":[{"name":"Einbringung NR","id":1,"empty":false},{"name":"Erste Lesung NR","id":2,"empty":false},{"name":"Ausschussberatungen NR","id":3,"empty":false},{"name":"Plenarberatungen NR","id":4,"empty":false},{"name":"Einlangen BR","id":5,"empty":false}],"phase":[{"name":"Einbringung NR","id":1,"stages":[{"date":"01.03.2023","text":"Einbringung im Nationalrat","priority":1},{"date":"01.03.2023","text":"Vorgesehen für den <a href=\"/ausschuss/XXVII/A-GO/1/00873\">Geschäftsordnungsausschuss</a>"},{"date":"01.03.2023","text":"Erste Lesung zwingend vorgeschrieben"},{"date":"01.03.2023","text":"Mehrheit von zwei Dritteln der abgegebenen Stimmen erforderlich"},{"date":"02.03.2023","text":"<a href=\"/gegenstand/XXVII/NRSITZ/202\">202. Sitzung des Nationalrates</a>: Mitteilung der Einbringung","fsth":[{"gp_code":"XXVII","sitzung_id":202,"fund_von":582,"fund_bis":null,"url":"/dokument/XXVII/NRSITZ/202/fnameorig_1597088.html#TEXTOBJ_291640","title":"Seite 582 des Stenographischen Protokolls der 202. Sitzung des Nationalrats"}]}],"documents":[]},{"name":"Erste Lesung NR","id":2,"stages":[{"date":"29.03.2023","text":"Auf der <a href=\"/dokument/XXVII/NRSITZ/205/TO_14615017.html\">Tagesordnung</a> der <a href=\"/gegenstand/XXVII/NRSITZ/205\">205. Sitzung des Nationalrates</a>"},{"date":"29.03.2023","text":"205. Sitzung des Nationalrates: Erste Lesung","priority":1,"fsth":[{"gp_code":"XXVII","sitzung_id":205,"fund_von":495,"fund_bis":null,"url":"/dokument/XXVII/NRSITZ/205/fnameorig_1605568.html#TOP_293566","title":"Seite 495 des Stenographischen Protokolls der 205. Sitzung des Nationalrats"}]}],"documents":[],"correspondence":[{"additional":false,"title":"Nationalrat: FPÖ bleibt mit Forderung nach Einsetzung eines Corona-Untersuchungsausschusses allein","date":"29.03.2023","url":"/aktuelles/pk/jahr_2023/pk0362#XXVII_A_03232"}]},{"name":"Ausschussberatungen NR","id":3,"stages":[{"date":"29.03.2023","text":"205. Sitzung des Nationalrates: Zuweisung an den <a href=\"/ausschuss/XXVII/A-GO/1/00873\">Geschäftsordnungsausschuss</a>","fsth":[{"gp_code":"XXVII","sitzung_id":205,"fund_von":495,"fund_bis":null,"url":"/dokument/XXVII/NRSITZ/205/fnameorig_1605568.html#TEXTOBJ_293036","title":"Seite 495 des Stenographischen Protokolls der 205. Sitzung des Nationalrats"}]},{"date":"20.04.2023","text":"Geschäftsordnungsausschuss: auf <a href=\"/dokument/XXVII/A-GO/1/00873/TO_15595079.html\">Tagesordnung</a> in der <a href=\"/ausschuss/XXVII/A-GO/1/00873?selectedStage=105&selectedSession=13&selectedDate=20042023\">13. Sitzung des Ausschusses</a>"},{"date":"20.04.2023","text":"Geschäftsordnungsausschuss: Bericht <a href=\"/gegenstand/XXVII/I/2022\">2022 d.B.</a>","priority":1}],"documents":[{"title":"Berichterstattung","documents":[{"link":"/dokument/XXVII/I/2022/fname_1552977.pdf","type":"PDF"},{"link":"/dokument/XXVII/I/2022/fnameorig_1552977.html","type":"HTML"}]},{"title":"Gesetzestext","documents":[{"link":"/dokument/XXVII/I/2022/fname_1552978.pdf","type":"PDF"},{"link":"/dokument/XXVII/I/2022/fnameorig_1552978.html","type":"HTML"}]}],"correspondence":[{"additional":false,"title":"Nationalrat: FPÖ bleibt mit Forderung nach Einsetzung eines Corona-Untersuchungsausschusses allein","date":"29.03.2023","url":"/aktuelles/pk/jahr_2023/pk0362#XXVII_A_03232"},{"additional":false,"title":"Geschäftsordnungsausschuss gibt grünes Licht für Ausweitung der Verhältnismäßigkeitsprüfung von Gesetzesvorhaben","date":"20.04.2023","url":"/aktuelles/pk/jahr_2023/pk0433#XXVII_A_03232"}]},{"name":"Plenarberatungen NR","id":4,"stages":[{"date":"27.04.2023","text":"Auf der <a href=\"/dokument/XXVII/NRSITZ/209/TO_14615021.html\">Tagesordnung</a> der <a href=\"/gegenstand/XXVII/NRSITZ/209\">209. Sitzung des Nationalrates</a>"},{"date":"27.04.2023","text":"Wortmeldungen in der Debatte","reden":{"rendertype":"table","data":{"header":[{"label":"Name und Klub","sortable":false,"filterable":false,"hidden":false,"additionalInfo":false,"class":"his-col-namefraktion"},{"label":"Wortmeldungsart","sortable":false,"filterable":false,"hidden":false,"additionalInfo":false,"class":"his-col-wortmeldungsart"},{"label":"Protokoll","sortable":false,"filterable":false,"hidden":false,"additionalInfo":false,"class":"his-col-protokoll"},{"label":"Video","sortable":false,"filterable":false,"hidden":false,"additionalInfo":false,"class":"his-col-video"}],"rows":[["<a href=\"/person/67199\" target=\"_blank\">Mag. Wolfgang Gerstl (V)</a>","Pro",[{"gp_code":"XXVII","sitzung_id":209,"fund_von":632,"fund_bis":640,"url":"/dokument/XXVII/NRSITZ/209/fnameorig_1597154.html#RU_295269","title":"Seite 632 des Stenographischen Protokolls der 209. Sitzung des Nationalrats"}],{"url":"/aktuelles/mediathek/XXVII/NRSITZ/209?DEBATTE=19&TS=1682643519"}]]}}},{"date":"28.04.2023","text":"209. Sitzung des Nationalrates: Abänderungsantrag der Abgeordneten <a href=\"/person/67199\" target=\"_blank\">Mag. Wolfgang Gerstl</a>, <a href=\"/person/22694\" target=\"_blank\">Mag. Jörg Leichtfried</a>, <a href=\"/person/83134\" target=\"_blank\">Mag. Philipp Schrangl</a>, <a href=\"/person/6502\" target=\"_blank\">Mag. Agnes Sirkka Prammer</a>, <a href=\"/person/83125\" target=\"_blank\">Dr. Nikolaus Scherak, MA</a>, Kolleginnen und Kollegen (<a href=\"/gegenstand/XXVII/AA/328\">AA-328</a>)<br><b>angenommen</b><br>Dafür: ÖVP, SPÖ, FPÖ, GRÜNE, NEOS, dagegen: -","fsth":[{"gp_code":"XXVII","sitzung_id":209,"fund_von":632,"fund_bis":640,"url":"/dokument/XXVII/NRSITZ/209/fnameorig_1597154.html#RU_295269","title":"Seite 632 des Stenographischen Protokolls der 209. Sitzung des Nationalrats"}]},{"date":"28.04.2023","text":"209. Sitzung des Nationalrates: Gesetzesvorschlag in zweiter Lesung <b>angenommen</b><br>Dafür: ÖVP, SPÖ, FPÖ, GRÜNE, NEOS, dagegen: -","fsth":[{"gp_code":"XXVII","sitzung_id":209,"fund_von":640,"fund_bis":644,"url":"/dokument/XXVII/NRSITZ/209/fnameorig_1597154.html#TEXTOBJ_295298","title":"Seite 640 des Stenographischen Protokolls der 209. Sitzung des Nationalrats"}]},{"date":"24.05.2023","text":"Auf der <a href=\"/dokument/XXVII/NRSITZ/213/TO_14615025.html\">Tagesordnung</a> der <a href=\"/gegenstand/XXVII/NRSITZ/213\">213. Sitzung des Nationalrates</a>"},{"date":"24.05.2023","text":"213. Sitzung des Nationalrates: Gesetzesvorschlag in dritter Lesung <b>angenommen</b><br>Dafür: ÖVP, SPÖ, FPÖ, GRÜNE, NEOS, dagegen: -","fsth":[{"gp_code":"XXVII","sitzung_id":213,"fund_von":393,"fund_bis":394,"url":"/dokument/XXVII/NRSITZ/213/fnameorig_1632713.html#TEXTOBJ_297117","title":"Seite 393 des Stenographischen Protokolls der 213. Sitzung des Nationalrats"}]},{"date":"24.05.2023","text":"Beschluss im Nationalrat <a href=\"/gegenstand/XXVII/BNR/736\">736/BNR</a>","priority":1},{"date":"25.05.2023","text":"Übermittlung des Beschlusses an den Bundesrat"}],"documents":[{"title":"Abänderungsantrag (gescanntes Original)","documents":[{"link":"/dokument/XXVII/AA/328/imfname_1555629.pdf","type":"PDF"}]},{"title":"Gesetzestext","documents":[{"link":"/dokument/XXVII/BNR/736/fname_1565536.pdf","type":"PDF"},{"link":"/dokument/XXVII/BNR/736/fnameorig_1565536.html","type":"HTML"}]},{"title":"Beschlussformel NR","documents":[{"link":"/dokument/XXVII/BNR/736/fname_1565537.pdf","type":"PDF"},{"link":"/dokument/XXVII/BNR/736/fnameorig_1565537.html","type":"HTML"}]}],"correspondence":[{"additional":false,"title":"Novellen zum Geschäftsordnungs- und Klubfinanzierungsgesetz werden auf den Weg gebracht","date":"28.04.2023","url":"/aktuelles/pk/jahr_2023/pk0462#XXVII_A_03232"},{"additional":false,"title":"Außenpolitische Initiativen zielen auf Waffenstillstand im Sudan und Fortsetzung der Unterstützung für Tunesien ab","date":"24.05.2023","url":"/aktuelles/pk/jahr_2023/pk0568#XXVII_A_03232"}],"vote":{"result":[{"text":"ÖVP","code":"V","color":"#62C3D0","fraction":71,"infavor":true},{"text":"SPÖ","code":"S","color":"#FF0000","fraction":40,"infavor":true},{"text":"FPÖ","code":"F","color":"#0052FB","fraction":30,"infavor":true},{"text":"GRÜNE","code":"G","color":"#69B12E","fraction":26,"infavor":true},{"text":"NEOS","code":"N","color":"#E3257B","fraction":15,"infavor":true}],"infavor":true,"code":"VSFGN","text":"Dafür: V, S, F, G, N. Dagegen: -","comment":null}},{"name":"Einlangen BR","id":5,"stages":[{"date":"25.05.2023","text":"Einlangen im Bundesrat (Frist: 21.07.2023)"},{"date":"25.05.2023","text":"kein Mitwirkungsrecht des Bundesrats","priority":1},{"date":"07.06.2023","text":"<a href=\"/gegenstand/BR/BRSITZ/954\">954. Sitzung</a>: Bekanntgabe des Gesetzesbeschlusses","fsth":[{"gp_code":"BR","sitzung_id":954,"fund_von":50,"fund_bis":57,"url":"/dokument/BR/BRSITZ/954/fnameorig_1665237.html#TEXTOBJ_298296","title":"Seite 50 des Stenographischen Protokolls der 954. Sitzung des Bundesrats"}]}],"documents":[]}],"documents":[{"title":"Selbständiger Antrag (gescanntes Original)","documents":[{"link":"/dokument/XXVII/A/3232/imfname_1540468.pdf","type":"PDF"}]},{"title":"Initiativantrag (elektr. übermittelte Version)","documents":[{"link":"/dokument/XXVII/A/3232/fname_1540701.pdf","type":"PDF"},{"link":"/dokument/XXVII/A/3232/fnameorig_1540701.html","type":"HTML"}]},{"title":"Gesetzestext (Arbeitsdokument ParlDion)","documents":[{"link":"/dokument/XXVII/A/3232/fname_1543191.pdf","type":"PDF"},{"link":"/dokument/XXVII/A/3232/fnameorig_1543191.html","type":"HTML"}]},{"title":"Textgegenüberstellung (Arbeitsdokument ParlDion)","documents":[{"link":"/dokument/XXVII/A/3232/fname_1544185.pdf","type":"PDF"},{"link":"/dokument/XXVII/A/3232/fnameorig_1544185.html","type":"HTML"}],"infolink":"/services/hilfe/website-funktionen/textgegenueberstellung#was_sind_textgegenuberstellungen?","infolinktext":"Was sind Textgegenüberstellungen?"}],"names":[{"funktext":"Eingebracht von","name":"Mag. Wolfgang Gerstl","frak_code":"V","url":"/person/67199","portrait":{"rendertype":"image","data":{"src":"/dokument/bild/201579/20157927_384.jpg","alt":"Portraitfoto von Mag. Wolfgang Gerstl","bildId":20157927,"copyright":"Parlamentsdirektion/Thomas Topf"}}},{"funktext":"Eingebracht von","name":"Mag. Jörg Leichtfried","frak_code":"S","url":"/person/22694","portrait":{"rendertype":"image","data":{"src":"/dokument/bild/201546/20154685_384.jpg","alt":"Portraitfoto von Mag. Jörg Leichtfried","bildId":20154685,"copyright":"BKA/Andy Wenzel"}}},{"funktext":"Eingebracht von","name":"Mag. Philipp Schrangl","frak_code":"F","url":"/person/83134","portrait":null},{"funktext":"Eingebracht von","name":"Mag. Agnes Sirkka Prammer","frak_code":"G","url":"/person/6502","portrait":{"rendertype":"image","data":{"src":"/dokument/bild/201433/20143358_384.jpg","alt":"Portraitfoto von Mag. Agnes Sirkka Prammer","bildId":20143358,"copyright":"Parlamentsdirektion/Thomas Topf"}}},{"funktext":"Eingebracht von","name":"Dr. Nikolaus Scherak, MA","frak_code":"N","url":"/person/83125","portrait":{"rendertype":"image","data":{"src":"/dokument/bild/201427/20142769_384.jpg","alt":"Portraitfoto von Dr. Nikolaus Scherak, MA","bildId":20142769,"copyright":"Parlamentsdirektion/Thomas Topf"}}}],"correspondence":[{"additional":false,"title":"Neu im Geschäftsordnungsausschuss","date":"02.03.2023","url":"/aktuelles/pk/jahr_2023/pk0231#XXVII_A_03232"},{"additional":false,"title":"Nationalrat: FPÖ bleibt mit Forderung nach Einsetzung eines Corona-Untersuchungsausschusses allein","date":"29.03.2023","url":"/aktuelles/pk/jahr_2023/pk0362#XXVII_A_03232"},{"additional":false,"title":"Geschäftsordnungsausschuss gibt grünes Licht für Ausweitung der Verhältnismäßigkeitsprüfung von Gesetzesvorhaben","date":"20.04.2023","url":"/aktuelles/pk/jahr_2023/pk0433#XXVII_A_03232"},{"additional":false,"title":"Novellen zum Geschäftsordnungs- und Klubfinanzierungsgesetz werden auf den Weg gebracht","date":"28.04.2023","url":"/aktuelles/pk/jahr_2023/pk0462#XXVII_A_03232"},{"additional":false,"title":"Außenpolitische Initiativen zielen auf Waffenstillstand im Sudan und Fortsetzung der Unterstützung für Tunesien ab","date":"24.05.2023","url":"/aktuelles/pk/jahr_2023/pk0568#XXVII_A_03232"}],"vote":{"result":[{"text":"ÖVP","code":"V","color":"#62C3D0","fraction":71,"infavor":true},{"text":"SPÖ","code":"S","color":"#FF0000","fraction":40,"infavor":true},{"text":"FPÖ","code":"F","color":"#0052FB","fraction":30,"infavor":true},{"text":"GRÜNE","code":"G","color":"#69B12E","fraction":26,"infavor":true},{"text":"NEOS","code":"N","color":"#E3257B","fraction":15,"infavor":true}],"infavor":true,"code":"VSFGN","text":"Dafür: V, S, F, G, N. Dagegen: -","comment":null},"topics":{"rendertype":"bubbles","data":{"title":"","bubbles":[{"label":"Parlament und Demokratie","link":"/suche?thema=Parlament und Demokratie"}],"pretext":null,"subtitle":null}},"headwords":{"rendertype":"bubbles","data":{"title":"","bubbles":[{"label":"Erste Lesungen","link":"/recherchieren/gegenstaende/?NRBR=NR&GP_CODE=XXVII&SW=Erste Lesungen"},{"label":"Geschäftsordnung des Nationalrates","link":"/recherchieren/gegenstaende/?NRBR=NR&GP_CODE=XXVII&SW=Geschäftsordnung des Nationalrates"}],"pretext":null,"subtitle":null}},"eurovoc":{"rendertype":"bubbles","data":{"title":"","bubbles":[{"label":"Geschäftsordnung des Parlaments","link":"/recherchieren/gegenstaende/?NRBR=NR&GP_CODE=XXVII&EUROVOC=Geschäftsordnung des Parlaments"},{"label":"Gesetzgebungsverfahren","link":"/recherchieren/gegenstaende/?NRBR=NR&GP_CODE=XXVII&EUROVOC=Gesetzgebungsverfahren"}],"pretext":null,"subtitle":null}}}}